ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਖਰੀਫ਼ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰੋਪਾਈ ਅਤੇ ਬਿਜਾਈ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਮ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਨਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਦਾ ਜਲ ਪੱਧਰ ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ 1.46 ਫੁੱਟ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹਥਨੀਕੁੰਡ ਬੈਰਾਜ ‘ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਭਰ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਲ ਪੱਧਰ ਲਗਭਗ 1680 ਫੁੱਟ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਡੈਮ ਦਾ ਜਲ ਪੱਧਰ 1597.20 ਫੁੱਟ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ 1595.74 ਫੁੱਟ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਜਲ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ 1.46 ਫੁੱਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਹਰਿਆਣਾ ਨੂੰ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਲਗਭਗ 8,208 ਕਿਊਸੈਕ ਪਾਣੀ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਹਥਨੀਕੁੰਡ ਬੈਰਾਜ ‘ਤੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਤੋਂ ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੱਕ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 6 ਵਜੇ ਬੈਰਾਜ ‘ਤੇ 18,969 ਕਿਊਸੈਕ ਪਾਣੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਵੱਧ ਕੇ ਕਰੀਬ 30,000 ਕਿਊਸੈਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਬਾਰਿਸ਼ ਇਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਰਹੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ 3 ਵਜੇ ਤੱਕ ਇਹ ਵਹਾਅ ਘਟ ਕੇ ਲਗਭਗ 23,000 ਕਿਊਸੈਕ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ 40,000 ਤੋਂ 50,000 ਕਿਊਸੈਕ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਆਣਾ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਜਲ ਸਰੋਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਵੀਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਜਲ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਜੇ ਅਗਲੇ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਨਿਯਮਿਤ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਜਲ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।
20 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਰਹੇਗਾ ਲਾਜ਼ਮੀ
ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਸੰਸਥਾਨ (IARI), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਵੀਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਠਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਖਰੀਫ਼ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰੋਪਾਈ ਅਤੇ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ 31 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਕਿਸਾਨ 10 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਇਹ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧਾਨ ਦੀ ਫਸਲ ਲਈ 20 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਸਿੰਚਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਨਹਿਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਚੁਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
